วันอาทิตย์ที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2556

ทำเชื้อเห็ดฟางอย่างง่ายจากดอกเห็ดฟางสด ทำได้ด้วยตัวเอง



ทำเชื้อเห็ดฟางอย่างง่ายจากดอกเห็ดฟางสด  ทำได้ด้วยตัวเอง
การเตรียมเชื้อเห็ดฟางจากดอกเห็ดฟางสด 

ส่วนประกอบ  
  1. ต้นกล้วยสดตากแห้ง 1 กิโลกรัม
  2. ดอกเห็ดฟางสด (ดอกตูม) 1 ดอก

  วิธีการเพาะเชื้อเห็ดฟาง 
 
  1.นำต้นกล้วยสด และควรเป็นต้นกล้วยตัดใหม่ๆ มาหั่นเป็นแว่นๆ หนาประมาณ ½ -1 เซนติเมตร ถ้าเป็นต้นกล้วยที่มีเครือแล้วให้เก็บส่วนของก้านเครือทิ้งให้หมด แล้วใช้มีดสับต้นกล้วยที่หั่นแล้วให้ละเอียดเล็กน้อยประมาณ 1-2 เซนติเมตร นำไปผึ่งแดด โดยมีแผ่นพลาสติกหรือวัสดุรองพื้นที่สะอาดเกลี่ยให้บางๆ ประมาณ 4-5 วัน ควรกลับกองต้นกล้วยทุกวันจนต้นกล้วยแห้งสนิทจึงนำไปใช้เป็นเชื้อเห็ดฟาง หรือใส่ถุงพลาสติกเก็บรักษาไว้ใช้ต่อไป


  2. นำต้นกล้วยที่แห้งแล้วดังกล่าวข้างต้น วางบนพื้นซีเมนต์หรือบนแผ่นพลาสติก พรมด้วยน้ำสะอาดผสมคลุกเคล้าจนทั่ว แล้วนำไปตรวจสอบให้มีความชื้นหมาดๆ โดยการใช้มือกำต้นกล้วยแล้วบีบให้แน่น เมื่อคลายมือออกต้นกล้วยจะเป็นก้อนเล็กน้อย หรือรู้สึกชื้นมือ ถ้าบีบแล้วน้ำหยดหรือซึมออกตามง่ามมือแสดงว่าความชื้นมากเกินไปต้องผึ่งลมทิ้งไว้ให้ความชื้นระเหยไปประมาณ 1-2 ชั่วโมง (ความชื้นมากเกินไปเส้นใยเห็ดฟางจะไม่เจริญ)
  3. บรรจุต้นกล้วยลงถุงประมาณ ½ ถุง หรือมีน้ำหนักประมาณถุงละ 200 กรัม (ต้นกล้วยแห้งหนึ่งกิโลกรัม บรรจุได้ประมาณ 15-20 ถุง) นำไปตั้งเรียงไว้เป็นแถวๆ
  4. นำดอกเห็ดฟางสดมาทำความสะอาด โดยใช้มีดคัทเตอร์ตัดแบ่งบริเวณโคนดอกเห็ดฟางที่สกปรกหรือมีวัสดุเพาะติดโคนดอกมาออกให้หมด ควรทำอย่างระมัดระวัง อย่าให้ดอกเห็ดฟางกระทบกระเทือนหรือชอกช้ำมาก
  5. เทแอลกอฮอล์ลงในแก้วประมาณ ½ แก้ว แล้วนำดอกเห็ดฟางที่ตัดแต่งแล้วจุ่มลงไปจนมิดดอกเห็ดฟางแล้วนำออกมาวางในแก้วที่สะอาด ปล่อยให้แอลกอฮอล์ระเหยออกจากดอกเห็ดฟางจนแห้ง (ห้ามนำดอกเห็ดฟางแช่ลงในแอลกอฮอล์แล้วแช่ทิ้งไว้)
  6. นำสำลีจุ่มลงในแอลกอฮอล์แล้วนำไปเช็ดถูทำความสะอาดใบมีดคัทเตอร์ ใช้มีดตัดส่วนของดอกเห็ดฟาง ส่วนใดก็ได้อย่างระมัดระวังขนาดประมาณ 1 ตารางเซนติเมตร หนาประมาณ 1 มิลลิเมตร ใส่ลงไปในถุงที่บรรจุต้นกล้วยเตรียมไว้ ถุงละ 1 ชิ้นทุกถุง เห็ดฟาง 1 ดอก ใช้ได้ประมาณ 10 ถุง
  7. จับปากถุงแล้วเขย่าให้เนื้อเยื่อดอกเห็ดฟางอยู่ในบริเวณกึ่งกลางด้านข้างถุงพอดีแล้วแนบปากถุงพับลงมา 2-3 ครั้ง เย็บปากถุงด้วยเข็มเย็บกระดาษ 2-3 ครั้ง เป็นอันว่าเสร็จ 1 ถุง ให้ทำถุงต่อไปจนเสร็จสิ้นทั้งหมด
  8. นำถุงเชื้อเห็ดฟางบรรจุลงในตะกร้าหรือลังไม้ เรียงเป็นแถว ทับซ้อนกันได้ไม่เกิน 2 ชั้น แล้วนำไปบ่มเชื้อในอุณหภูมิห้องปกติ (30 องศาเซลเซียส) ประมาณ 10-15 วัน เส้นใยเห็ดฟางจะเจริญจนเต็มถุง จึงนำไปเพาะหรือนำไปต่อเชื้อเพื่อขยายให้มีปริมาณมากขึ้นต่อไป

ข้อดีของการใช้ต้นกล้วยทำเชื้อเห็ดฟาง
วิธีการเพาะเชื้อเห็ดฟาง
  1. เป็นวัสดุที่จัดหาได้ง่าย มีอยู่ทั่วไปในท้องถิ่น
  2. ต้นทุนต่ำและทำได้ง่าย
  3. ปลอดจากเชื้อจุลินทรีย์
  4. สามารถคัดเลือกสายพันธุ์เห็ดฟางได้ตามความต้องการ
เส้นใยเห็ดฟางแข็งแรงสมบูรณ์ และให้ผลผลิตสูง

   เทคโนโลยีการผลิต / เครื่องมืออุปกรณ์ 
  1. ต้นกล้วยสดตากแห้ง 1 กิโลกรัม
  2. ถุงพลาสติกชนิดใส ขนาด 6x9 นิ้ว 10 ใบ
  3. มีดคัทเตอร์ 1 ด้าน
อุปกรณ์เพาะเชื้อเห็ดฟาง
  4. แอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อ 70% 1 ขวด
  5. แก้วเปล่า 1 ใบ
  6. เข็มเย็บกระดาษ 1 อัน
  7. ดอกเห็ดฟางสด (ดอกตูม) 1 ดอก
  8. กระดาษที่สะอาด 1 แผ่น
  9. สำลีเล็ดน้อย
  10. น้ำสะอาดเล็กน้อย

   แหล่งที่มา 
  เกษตรกรรมธรรมชาติ ฉบับที่ 2/2550

วันจันทร์ที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2556

แนวคิดดีๆก่อน การเพาะเห็ดฟาง

การอยากทำการเพาะเห็ดฟาง การผลิตเห็ดให้เป็นอาชีพ หรือจะเป็นการล่อแมลงเม่าบินเข้ากองไฟ สำหรับคนรู้ไม่จริงในการผลิตเห็ด และต้องการรวยด้วยเห็ดตามกระแสเท่านั้น คนต้องการซื้อเห็ดมีมาก คนผลิตจึงเกิดขึ้นใหม่เป็นดอกเห็ด แต่ใครจะรู้บ้างว่าอีกไม่กี่เดือนหรือไม่กี่ปีเขาเหล่านั้นอาจจะต้องเซ้งกิจการให้คนอื่นๆ ทำต่อเพราะเจอปัญหาที่ตัวเองคาดไม่ถึงและไม่เคยเจอมาก่อนเลย คำแนะนำที่ดีที่สุดก็ควรเกิดจากผู้มีประสบการณ์ แต่มีผู้ทำธุรกิจน้อยคนนักที่จะเอาความลับของการผลิตเห็ดมาเปิดเผยให้คู่แข่งได้รู้กันจริงๆ นอกจากวงศ์วานเครือญาติ และผู้คุ้นเคยกันจริงๆ สำหรับผู้จะให้คำแนะนำได้ก็ไม่พ้นหน่วยงานราชการที่ส่งเสริมการผลิตเห็ด ดิฉันเป็นคนหนึ่งที่ดั้นด้นกับการทำเห็ดแบบคลั่งไคล้ไหลหลงตั้งแต่เรียนมหาวิทยาลัย ตอนนั้นได้แต่ดูและอยาก เพราะเห็ดเป็นอะไรที่ลงทุนสั้น ได้กำไรไว แค่เดือนเดียวก็ได้เงินแล้ว และที่สำคัญชอบทานเห็ดค่ะโดยเฉพาะเห็ดฟาง หลังจากทำงานได้ 2 ปีจึงวางแผนที่จะทำตามใจฝัน ทั้งที่ 2 ปีที่ทำงานมาแทบไม่มีเงินเก็บเลยเพราะส่งเสียครอบครัวจนหมด เมื่อสะสมเงินไม่ได้จึงเริ่มการทำเห็ดด้วยการสะสมข้าวของวัสดุอุปกรณ์สำหรับการทำเห็ด และหาประสบการณ์ โดยไปเริ่มทำเห็ดฟางเพราะคิดว่าทำง่ายที่สุด อ่านตำราแล้วทำ ผลปรากฏว่าคิดผิด เรารู้ข้อมูลในหนังสือคิดว่าทำทิ้งไว้ให้คนอื่นในครอบครัวดูแลคงจะโอเค ผลสุดท้ายไม่ได้ผล เพราะคนคิดกับคนทำเป็นคนละคนกันมีความรู้และความระวังไม่เหมือนกัน จึงเริ่มคิดทำใหญ่ ทำงานอีกครั้งและหาสิ่งจำเป็นสำหรับการทำเห็ดถุง คือ รถยนต์ 1 คันสำหรับการขนส่ง คอขวดฝาจุกถุงพลาสติก เข็มเขี่ยตู้เขี่ยเชื้อ หม้อนึ่ง ซึ่งทั้งหมดหามาได้ด้วยต้นทุนต่ำที่สุดสำหรับผู้เริ่มต้น บางคนอาจคิดว่าการทำแลบเชื้อเห็ดเป็นเรื่องยากจึงเลือกที่จะซื้อมากกว่า ซึ่งไม่สามารถติดตามการเติบโตและคัดแยกสิ่งแปลกปลอมได้แก่เช้อราต่างๆ ออกไปได้ การทำเห็ดจึงต้องรู้ให้หมด เพื่อจะไม่เอาเงินไปโยนทิ้งเมื่อทำไม่สำเร็จ บางคนก็เลือกที่จะไว้ใจหาแหล่งเชื้อเห็ดจากแหล่งไว้ใจได้ ก็เป็นอีกหนทางหนึ่ง แต่โอกาสที่จะได้รับสิ่งแปลกปลอมพวกแมลงพิฆาติดาวรุ่งประเภทไรศัตรูเห็ดก็เกิดขึ้นมามากแล้ว การทำเห็ดเพื่อความสนุกในเบื้องต้น และจริงจังในระยะยาวจึงน่าจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าสำหรับผู้เริ่มต้นที่มีงานประจำและมีเวลาว่างอยู่บ้าง ทำเห็ดด้วยความสนุกและความรัก และรอบคอบ ค่อยๆ เติบโต ก้าวเดินอย่างระมัดระวังจะดีกว่า โอกาสหน้า จะแนะนำการเริ่มต้นทำวุ้นที่เรียกว่า PDA ที่เขาต่อเชื้อเห็ดจากดอกกันและการทำวุ้นต่อวุ้น รวมถึงการทำข้าวฟ่างขวดที่ถูกต้องและไม่มีความเสี่ยง การดูเชื้อ การคัดหัวเชื้อเห็ดเพื่อนำมาใช้ และการหาอุปกรณ์แลบง่ายๆ ไกล้ตัว
ขอบคุณแนวคิดดีๆ จาก mushroom7million.blogspot.com